Góc nhìn của tôi – Lê Thị Nhung, người dệt nên những “chiến khăn”: dệt bằng tư duy hệ thống, kỷ luật nội tâm và sự tỉnh táo của người đi đường dài
Trong hành trình làm việc với rất nhiều chuyên gia giỏi – từ bác sĩ, kỹ sư cho tới những người làm tư vấn chuyên sâu – tôi nhận ra một nghịch lý lặp đi lặp lại: càng giỏi nghề, họ càng dễ bị mắc kẹt. Mắc kẹt không phải vì thiếu năng lực, mà vì toàn bộ giá trị nghề nghiệp bị trói chặt vào chính sức lực cá nhân.
Bác sĩ Nguyễn Minh Tú là một trong số ít người dám nhìn thẳng vào chiếc bẫy đó – và đủ bản lĩnh để bước ra. Câu chuyện của anh không phải là câu chuyện “làm giàu nhanh”, mà là câu chuyện của một người làm nghề trưởng thành, dám rời khỏi vùng an toàn để chuyển từ người làm sang người kiến tạo.
Bài viết này là góc nhìn của tôi về hành trình ấy – hành trình thoát khỏi lao động thủ công trong chuyên môn để xây dựng một hệ thống có thể nhân bản giá trị mà không bào mòn con người.
1. Chiếc bẫy ngọt ngào của người giỏi: càng bận càng… bị giới hạn
Rất nhiều người làm nghề rơi vào trạng thái mà tôi gọi là “bận rộn của người nổi tiếng”.
Khách hàng tìm đến đông.
Lịch làm việc kín mít.
Thu nhập tăng đều.
Nhìn từ bên ngoài, đó là thành công. Nhưng nhìn từ bên trong, tự do cá nhân dần biến mất. Người làm nghề không còn làm chủ thời gian, sức khỏe và thậm chí cả cuộc sống của mình. Nếu ốm, công việc dừng. Nếu nghỉ, thu nhập chững lại. Nếu muốn đi xa, khách hàng bắt đầu… khó chịu.
Bác sĩ Nguyễn Minh Tú từng đứng rất gần chiếc bẫy này. Anh làm việc nhiều giờ mỗi ngày, trực tiếp xử lý từng ca, từng bệnh nhân. Kết quả chuyên môn tốt – nhưng trần tăng trưởng đã hiện rõ. Một người, dù tận tâm đến đâu, cũng chỉ có 24 giờ mỗi ngày.
Điểm khác biệt của Tú không nằm ở việc anh làm nhiều hơn, mà ở việc anh dám dừng lại để đặt câu hỏi đúng.
2. Khi câu hỏi thay đổi, quỹ đạo sự nghiệp cũng đổi hướng
Rất nhiều người khi chạm trần sẽ hỏi:
“Làm sao để mình nhanh hơn?”
“Làm sao để mình giỏi hơn nữa?”
Đó vẫn là tư duy năng suất cá nhân.
Nguyễn Minh Tú hỏi một câu khác:
“Làm sao để giúp được nhiều người hơn mà không cần mình phải có mặt ở đó?”
Chính câu hỏi này đã chuyển anh từ vai trò người vận hành (operator) sang người thiết kế (architect).
Từ chỗ “tay nghề cá nhân” trở thành tư duy hệ thống chuyên môn.
Ở góc nhìn của tôi, đây là dấu mốc của sự trưởng thành nghề nghiệp. Khi một người làm nghề nhận ra rằng:
Nếu giá trị chỉ nằm trong đôi tay mình, thì nghề đó không thể đi xa.
3. Đóng gói tri thức: biến kinh nghiệm cá nhân thành tài sản chung
Một trong những việc khó nhất với người giỏi là nhìn thấy thứ mình làm hàng ngày như một “quy trình có thể chuyển giao”. Bởi với họ, mọi thứ đã quá quen, quá tự nhiên, đến mức tưởng như không thể mô tả.
Nguyễn Minh Tú bắt đầu từ việc chuẩn hóa những gì trước đây chỉ tồn tại trong đầu:
- cách đánh giá tình trạng,
- lộ trình phục hồi theo từng giai đoạn,
- các mốc kiểm soát tiến độ,
- nguyên tắc điều chỉnh khi phản ứng cơ thể thay đổi.
Anh không giữ chúng ở dạng “bí kíp cá nhân”, mà chuyển hóa thành quy trình, tài liệu và nội dung có thể học được. Khi tri thức được “hữu hình hóa”, nó không còn phụ thuộc vào việc anh có mặt hay không.
Dưới góc độ quản trị, đây chính là sản phẩm hóa dịch vụ chuyên môn. Người làm nghề không còn bán thời gian của mình, mà bán giá trị đã được đóng gói.
4. Online không phải để làm nhanh – mà để làm đều và làm đúng
Rất nhiều chuyên gia sợ online vì lo “mất chất lượng”. Điều này hoàn toàn dễ hiểu nếu online chỉ là video quay sẵn, thiếu theo dõi và cá nhân hóa.
Nhưng cách Nguyễn Minh Tú tiếp cận online hoàn toàn khác.
Online không phải để thay thế chuyên môn, mà để khuếch đại nó.
Hệ thống của anh vẫn dựa trên:
- dữ liệu đầu vào chi tiết,
- lộ trình cá nhân hóa,
- theo dõi phản hồi sát sao,
- điều chỉnh dựa trên tiến trình thực tế.
Online ở đây giúp:
- một người ở xa vẫn tiếp cận được chất lượng tương đương,
- quy trình được lặp lại chính xác,
- sai lệch cá nhân được giảm thiểu.
Ở góc nhìn hệ thống, online không làm loãng chuyên môn, mà ngược lại – giữ chuẩn tốt hơn nếu được thiết kế đúng.
5. Khi người giỏi không còn là “nút thắt cổ chai”
Tôi gặp rất nhiều chủ doanh nghiệp và chuyên gia than rằng:
“Vắng tôi là mọi thứ đứng lại.”
Nhiều người xem đó là niềm tự hào. Nhưng dưới góc nhìn quản trị, đó là rủi ro lớn nhất. Khi toàn bộ tri thức, quyết định và giá trị dồn vào một người, hệ thống đó không thể mở rộng và cũng không thể bền.
Bác sĩ Nguyễn Minh Tú đã chọn con đường khó hơn:
chia sẻ – chuẩn hóa – chuyển giao.
Khi tri thức được đóng gói, đội ngũ có thể học.
Khi quy trình rõ ràng, chất lượng không phụ thuộc cảm xúc.
Khi hệ thống đủ tốt, người sáng lập có thể lùi lại một bước.
Ở góc nhìn của tôi, đây là điểm phân biệt giữa người làm nghề giỏi và người xây được sự nghiệp dài hạn.
6. Tự do không đến từ việc làm ít đi – mà từ kỷ luật hệ thống
Có một hiểu lầm phổ biến: xây hệ thống là để “nhàn”.
Thực tế, xây hệ thống đòi hỏi kỷ luật cao hơn rất nhiều so với việc tự làm.
Nguyễn Minh Tú không chọn đường tắt. Anh đầu tư thời gian để:
- viết lại quy trình,
- chỉnh sửa nội dung,
- kiểm tra chất lượng lặp đi lặp lại.
Đó là giai đoạn rất nhiều người bỏ cuộc vì vất vả mà chưa thấy kết quả ngay. Nhưng chính kỷ luật này tạo ra tự do về sau:
tự do về thời gian,
tự do về sức khỏe,
tự do về khả năng giúp đỡ nhiều người hơn.
7. Góc nhìn của tôi: “Đẳng cấp cao nhất của người làm nghề”
Ở góc nhìn của tôi – Lê Thị Nhung, người luôn quan tâm đến việc một cá nhân có thể đi được bao xa và bao lâu – hành trình của Bác sĩ Nguyễn Minh Tú cho thấy một điều rất rõ:
Đẳng cấp cao nhất của người làm nghề không phải là làm giỏi nhất, mà là tạo ra một hệ thống để cái giỏi đó không bị mất đi khi mình dừng lại.
Khi một chuyên gia dám bước qua vùng an toàn của tay nghề cá nhân để học cách quản trị tri thức, họ không chỉ chữa lành cho từng người – mà còn tạo ra tác động xã hội rộng lớn hơn chính họ.
Kết luận: Thoát khỏi “thủ công” để đi đường dài
Bác sĩ Nguyễn Minh Tú không chạy theo sự hào nhoáng. Anh xây từng viên gạch hệ thống bằng sự tử tế, kỷ luật và tư duy dài hạn. Anh chứng minh rằng:
- Giỏi chuyên môn là điều kiện cần.
- Nhưng tư duy hệ thống mới là điều kiện đủ để đi đường dài.
Ở thời đại mà rất nhiều người bị vắt kiệt bởi chính sự giỏi giang của mình, câu chuyện của anh là một lời nhắc tỉnh táo:
đừng để nghề nghiệp trở thành chiếc lồng son.