Góc nhìn của tôi – Lê Thị Nhung, người dệt nên những “chiến khăn” của con người và tổ chức
Tôi đã dành nhiều năm làm việc với con người – từ doanh nghiệp, cộng đồng cho đến các hệ thống chăm sóc chuyên sâu. Càng đi sâu, tôi càng nhận ra một điều tưởng chừng rất đơn giản nhưng lại quyết định sự sống còn của mọi mô hình:
Bất cứ hệ thống nào muốn bền vững đều không thể tồn tại dựa trên sự phụ thuộc.
Điều này đúng với đội ngũ nhân sự, đúng với doanh nghiệp gia đình, và đặc biệt đúng với y học phục hồi – nơi hành trình chữa lành không kéo dài vài ngày, mà có thể là nhiều năm gắn bó của cả một gia đình.
Chính từ góc nhìn đó, khi quan sát con đường mà Bác sĩ Quang Hòa đang đi, tôi nhận ra đây không chỉ là câu chuyện của một bác sĩ.
Đây là câu chuyện của một người thầy y khoa – người chọn trao năng lực thay vì giữ quyền chữa bệnh cho riêng mình.
1. Khi chữa bệnh không chỉ là “làm đúng kỹ thuật”
Trong nhiều mô hình can thiệp sớm mà tôi từng chứng kiến, phụ huynh thường ở một vị trí rất quen:
- Đưa con đến trị liệu
- Tin tưởng hoàn toàn vào bác sĩ
- Chờ đợi kết quả
- Và lo lắng khi tiến trình không như mong muốn
Họ tin, nhưng lại không hiểu.
Và khi không hiểu, họ buộc phải phụ thuộc.
Sự phụ thuộc này ban đầu tạo cảm giác an tâm, nhưng về lâu dài lại trở thành gánh nặng tinh thần rất lớn.
Tôi đã gặp không ít gia đình:
- Chỉ cần con chững lại một chút là hoang mang
- Mỗi lần giãn lịch trị liệu là một lần sợ hãi
- Mọi hy vọng đều đặt vào “lần khám tới”
Ở đây, vấn đề không nằm ở sự tận tâm của bác sĩ.
Vấn đề nằm ở mô hình tri thức: tri thức được giữ trong phòng trị liệu, thay vì được mang về đời sống gia đình.
2. Nhận diện một giới hạn mang tính hệ thống
Điều khiến tôi trân trọng Bác sĩ Quang Hòa là ông nhìn thấy giới hạn này rất sớm.
Qua hàng nghìn ca điều trị, ông hiểu rằng:
- Trẻ có thể tiến bộ rất tốt khi có mặt bác sĩ
- Nhưng phục hồi sẽ không bền nếu gia đình không duy trì đúng cách
- Và không ai, kể cả bác sĩ giỏi nhất, có thể ở bên một đứa trẻ mỗi ngày
Nếu mọi tiến trình đều phải chờ bác sĩ, thì chính bác sĩ lại trở thành “điểm nghẽn” của hệ thống chữa lành.
Thay vì cố gắng gánh vác tất cả, ông chọn một quyết định khó hơn:
👉 lùi lại để trao quyền.
3. Khi người thầy y khoa chọn đào tạo thay vì kiểm soát
Trong mô hình mà ông xây dựng, trị liệu không còn bị “đóng khung” trong phòng khám.
Một phần rất quan trọng của hệ thống là giáo dục phụ huynh.
Nhưng đây không phải là kiểu:
- “Về nhà làm theo vài động tác”
- Hay “cứ làm đúng như tôi nói”
Phụ huynh được hướng dẫn để:
- Hiểu nguyên lý phục hồi vận động và thần kinh
- Nhận diện phản ứng phù hợp và dấu hiệu quá tải
- Biết khi nào nên điều chỉnh, khi nào cần dừng
- Phân biệt tiến bộ thật và phản ứng tạm thời
Ở đây, bác sĩ không còn là người duy nhất “biết đúng”.
Bác sĩ trở thành người chuyển giao tri thức, để phụ huynh có thể làm đúng – hiểu đúng – và bớt sợ hãi.
4. Khi chữa lành trở thành một nhịp sống gia đình
Tôi đã chứng kiến sự thay đổi rất rõ ở những gia đình được trao năng lực:
- Phụ huynh bình tĩnh hơn khi con có biến chuyển
- Không còn hoảng loạn mỗi khi tiến trình chậm lại
- Gắn kết với con nhiều hơn vì thực sự tham gia vào hành trình của con
Chữa lành lúc này không còn là:
“đi trị liệu theo lịch hẹn”
Mà trở thành:
một nhịp sống lặng lẽ nhưng bền bỉ – trong ăn, ngủ, chơi, vận động.
Những bài tập không còn là gánh nặng.
Chúng được điều chỉnh để phù hợp với đời sống thật của gia đình.
Ở điểm này, y học quay về bản chất sâu xa nhất của nó:
👉 phục vụ con người, chứ không khiến con người phục vụ mô hình y học.
5. Nhân bản tri thức – nền tảng của y học bền vững
Bác sĩ Quang Hòa không đào tạo phụ huynh để thay thế bác sĩ.
Ông đào tạo họ để:
- Không làm sai vì thiếu hiểu biết
- Không gây tổn thương vì quá lo lắng
- Không bị động trước những thay đổi nhỏ của con
Đây là một dạng nhân bản tri thức y khoa rất nhân văn:
- Tri thức không bị giới hạn bởi địa lý
- Hiệu quả không phụ thuộc hoàn toàn vào thời gian gặp bác sĩ
- Gia đình trở thành “phần mở rộng” của hệ thống chữa lành
Dưới góc nhìn của tôi – người làm việc với con người – đây chính là cách một hệ thống đi đường dài.
6. Khi chữa lành không còn là đặc quyền của người có chuyên môn
Song song với trị liệu trực tiếp, việc đồng hành từ xa, hướng dẫn tại nhà, và kết nối online được triển khai để:
- Giảm khoảng cách tiếp cận y học
- Tăng khả năng duy trì phục hồi
- Giúp gia đình chủ động hơn trong hành trình dài
Lúc này, trung tâm của hệ thống không còn là bác sĩ.
👉 Trung tâm là một gia đình hiểu mình đang làm gì.
Và chính điều đó tạo nên sự bền vững mà rất nhiều mô hình y tế đang thiếu.
7. Góc nhìn của tôi: Người thầy thật sự là người biết trao năng lực
Là người “dệt nên những chiến khăn” – những lớp nền tinh thần và năng lực cho con người – tôi tin rằng:
- Giữ quyền lực tạo ra vị thế ngắn hạn
- Trao năng lực tạo ra giá trị dài hạn
Bác sĩ Quang Hòa chọn con đường thứ hai.
Không ồn ào. Không phô trương. Nhưng rất sâu.
Ông không chọn ánh đèn sân khấu.
Ông chọn xây dựng một thế hệ phụ huynh hiểu biết, vững vàng và đủ bản lĩnh để đồng hành cùng con.
Kết luận: Khi người thầy y khoa gieo mầm chữa lành
Y học chỉ thật sự bền vững khi:
- Tri thức không bị độc quyền
- Gia đình không còn bị động
- Trẻ em được sống trong môi trường hiểu – hỗ trợ – và đồng hành
Chọn trở thành người thầy trong y khoa, thay vì người nắm quyền chữa bệnh, là một lựa chọn thầm lặng nhưng đầy trọng lượng.
Và từ góc nhìn của tôi, đó là cách làm nghề rất đẹp:
👉 không giữ để kiểm soát, mà trao để chữa lành đi xa hơn.