Tôi viết bài này với tư cách một người làm nhân sự, một người quan sát sự phát triển của con người trong tổ chức, và cũng là một người đã chứng kiến không ít mô hình y tế tăng trưởng nhanh rồi… gãy. Gãy vì phụ thuộc quá nhiều vào một cá nhân, gãy vì tri thức không được chuyển giao, gãy vì người giỏi kiệt sức còn hệ thống thì mong manh.
Trong rất nhiều bác sĩ giỏi chuyên môn mà tôi từng gặp, Bác sĩ Quang Hòa là một trường hợp đặc biệt. Không phải vì ông giỏi hơn người khác ở tay nghề thuần túy, mà vì ông dám bước qua một ranh giới rất khó:
👉 ranh giới giữa “bác sĩ giỏi nghề” và “người có thể dẫn dắt một tổ chức y tế bền vững”.
1. Ranh giới quan trọng nhất của người làm nghề: từ cá nhân sang hệ thống
Trong ngành y, đặc biệt là lĩnh vực can thiệp – phục hồi, rất nhiều bác sĩ giỏi dừng lại ở một điểm: chữa tốt cho từng ca bệnh. Điều đó đáng trân trọng. Nhưng xã hội hiện đại đặt ra một câu hỏi lớn hơn:
Nếu ngày mai bác sĩ đó không còn trực tiếp điều trị, tri thức và phương pháp ấy sẽ đi đâu?
Bác sĩ Quang Hòa bước qua ranh giới này khi ông nhận ra một sự thật rất thẳng thắn:
mỗi ca điều trị thành công không nên chỉ dừng lại ở việc cứu một đứa trẻ, mà cần mở ra cơ hội cho hàng trăm, hàng nghìn gia đình khác được tiếp cận phương pháp đúng.
Từ khoảnh khắc đó, vai trò của ông thay đổi.
Ông không chỉ là người làm nghề, mà trở thành người xây nền móng cho một hệ thống – nơi tri thức y khoa không bị giữ lại như “đặc quyền”, mà được chuẩn hóa, chuyển giao và nhân bản có kiểm soát.
2. Chuẩn hóa tri thức – bước đi sống còn của lãnh đạo y tế
Ở góc nhìn nhân sự và quản trị tổ chức, tôi luôn coi “độc quyền tri thức” là một rủi ro nghiêm trọng. Khi kiến thức chỉ nằm trong đầu một vài cá nhân:
- Hệ thống bị nghẽn ở người lãnh đạo
- Nhân sự kế cận không trưởng thành
- Việc mở rộng quy mô trở thành mạo hiểm
Điều tôi đánh giá rất cao ở mô hình Thiên Ứng Đạo là tư duy đi ngược lại bản năng giữ nghề:
- Phác đồ được hệ thống hóa
- Quy trình trị liệu được chuẩn hóa
- Tiêu chuẩn đánh giá được viết rõ ràng
- Nhân sự mới được phép học – được phép sai – nhưng phải chịu trách nhiệm trong khung an toàn
Đây chính là tư duy của lãnh đạo hệ thống, không phải tư duy của một “ngôi sao cá nhân”.
3. Đào tạo con người, không săn tìm người hoàn hảo
Một sai lầm phổ biến trong các tổ chức y tế là: tìm người thật giỏi để “đỡ phải đào tạo”. Nhưng thực tế, người giỏi chuyên môn chưa chắc đã phù hợp với hệ giá trị và triết lý điều trị của tổ chức.
Bác sĩ Quang Hòa chọn cách khó hơn.
Ông không tìm người hoàn hảo, ông tìm:
- Người sẵn sàng học lại từ đầu
- Người đặt lợi ích bệnh nhân lên trước cái tôi
- Người chấp nhận kỷ luật nghề nghiệp nghiêm ngặt
Tất cả nhân sự trong hệ thống đều phải:
- Học lại phương pháp
- Hiểu rõ triết lý can thiệp
- Rèn đạo đức nghề và tư duy phục vụ
Từ góc độ nhân sự, đây là cách duy nhất để giữ bản sắc tổ chức khi quy mô tăng lên, tránh biến dạng vì tăng trưởng nóng.
4. Phụ huynh – mắt xích bị bỏ quên trong nhiều mô hình y tế
Một điểm rất đáng chú ý trong cách Bác sĩ Quang Hòa thiết kế hệ thống là: phụ huynh không phải “khách hàng thụ động”.
Ở Thiên Ứng Đạo:
- Phụ huynh được hướng dẫn
- Được đào tạo cách hỗ trợ con tại nhà
- Được coi là một phần của quá trình trị liệu
Về mặt quản trị, đây là một tư duy cực kỳ thông minh:
- Trẻ tiến bộ nhanh hơn
- Nhân sự không bị quá tải
- Hiệu quả điều trị được nhân lên mà không cần tăng biên chế
Đây không chỉ là y học, mà là tư duy hệ thống.
5. Công nghệ là công cụ, không phải linh hồn
Rất nhiều tổ chức y tế hiện nay lao vào online như một “cứu cánh”: làm nhanh, mở rộng nhanh, nhưng đánh đổi chất lượng.
Thiên Ứng Đạo chọn con đường khác.
- Online để theo dõi – hỗ trợ – cá nhân hóa
- Không thay thế trị liệu trực tiếp
- Quyết định chuyên môn vẫn dựa trên con người và dữ liệu lâm sàng
Đây là sự tỉnh táo rất hiếm.
Công nghệ được dùng để kéo dài cánh tay của hệ thống, chứ không thay thế trái tim của nghề y.
6. Giữ người bằng ý nghĩa công việc, không chỉ bằng lương
Từ góc nhìn nhân sự, tôi tin rằng: y tế là ngành không thể giữ người chỉ bằng tiền.
Điều giữ đội ngũ của Thiên Ứng Đạo gắn bó là:
- Họ thấy kết quả thật trên từng ca bệnh
- Họ hiểu công việc của mình đang thay đổi cuộc đời một gia đình
- Họ được làm nghề trong một hệ thống có chuẩn mực rõ ràng
Khi ý nghĩa công việc được kích hoạt, động lực nội tại sẽ mạnh hơn bất kỳ KPI tài chính nào.
7. Một mô hình y tế cần cho tương lai
Bác sĩ Quang Hòa không xây dựng Thiên Ứng Đạo để trở thành “người giỏi nhất”. Ông xây để:
- Phương pháp đúng được lan tỏa
- Tri thức không mất đi khi cá nhân rời hệ thống
- Nhiều trẻ em và gia đình được hưởng lợi hơn
Từ góc nhìn của tôi – một người làm doanh nghiệp và nhân sự – đây là mô hình y tế rất đáng học hỏi:
- Con người làm trung tâm
- Hệ thống làm nền tảng
- Trách nhiệm xã hội làm kim chỉ nam
Lời kết: Khi lãnh đạo y tế là gánh trách nhiệm cho người khác
Tôi tin rằng, lãnh đạo y tế trong tương lai không chỉ là người chữa bệnh giỏi, mà là người:
- Dám trao tri thức
- Dám đào tạo người kế cận
- Dám chịu trách nhiệm cho cả một hệ thống
Bác sĩ Quang Hòa đã chọn con đường đó.
Một con đường khó, chậm, nhưng bền và tử tế.
Và ở thời điểm mà xã hội cần những mô hình chữa lành bền vững hơn bao giờ hết, tôi tin rằng tư duy lãnh đạo y tế của ông không chỉ đúng cho hiện tại, mà còn rất cần cho tương lai.